دیدگاه جامعه شناسان در مورد آموزش

در جامعه کنونی جامعه شناسان نظریات متفاوتی نسبت به آموزش دارند. کارکردگرایان معتقدند که آموزش و پرورش به جامعه در ایجاد موقعیت هائی برای افراد که بتوانند توانائی های خودشان را ارتقاء بخشند و به آسودگی اجتماعی برسند ، کمک می کند . بحث نظریه پردازان تضادگرا این است که آموزش یک نوع بی عدالتی اجتماعی را سبب می شود زیرا گروه توانمند به عنوان طبقه برتر بر سایر طبقات اجتماعی تسلط می یابد . واکنشی ها نیز بیشتر بر پویائی و تاثیر کلاس های آموزشی بر « مفهوم از خود[1]» تمرکز می کنند و در مورد ارمان های فردی بحث می کنند . هر یک از این سه نحله فکری دیدگاههای ارزشمندی دارند که به اختصار به آن اشاره می شود :

دیدگاه کارکرد گرایان ( امیل دورکیم [2])

کارکردگرایان آموزش را برای یک جامعه بسیار ضروری و مهم می پندارند و آن را یکی از مولفه های یک جامعه قلمداد می کنند . طبق نظریه امیل دورکیم ، آموزش یک جنبه حیاتی برای تبلور یک جامعه پایدار است . آموزش نوعی وسیله نفوذ در زندگی اجتماعی برای نسل جوان است که هنوز وارد جامعه نشده است (Durkheim 1956.58 )و آنان را در مسیر طولانی رسیدن به آینده کمک می کند تا بتوانند راههای پیش روی را کشف کنند وبه مقصد برسند . در قالب کلمات می توان گفت که از طریق آموزش می توان توانائی هایی را بدون اینکه تجربه کنیم ، به دست آوریم . دورکیم معتقد بود که آموزش معرفتی نیز بسیار مهم است زیرا ارزش های معنوی را تقویت می کند که پایه ای برای استقرار یک نظام اجتماعی منظم و منسجم است .اومعتقد بود که مدارس، در باب اینکه افراد متعهدی را برای جامعه بار بیاورد، بسیار مسئولند .از منظر این دیدگاه دانش آموزان باید بر مبنای نیازهای فردی خود و در جهت برآورده شدن «آرزوهای خویش[3] »تلاش کنند و یاد بگبرند . کارکرد گرایان معاصر اما معتقدند که آموزش و پرورش در برابر دانش آموزان وبه خاطر آموزش دادن ارزش های جامعه مسئول است . کارکردگرایان تاکید دارند که «ارزش های مشترک »باید از طریق مدارس ، از مهدکودک تا دانشگاه ها باید به دانش اموزان و دانشجویان یاد داده شود .البته آنان منظورشان از ارزش های مشترک هنوز به درستی تعریف و مشخص نکرده اند . نیز همه پیروان این نحله فکری با این جریان کاملا نظر موافق ندارند . در تحلیل ارزش ها و کارکرد های نظام آموزشی جامعه شناسان یک چارچوب جامعه شناسانه ای را بین مانیفست کارکردی و استعدادها نهفته مشخص کرده اند .

 

[1] - عبارت است دیگاهی که فرد از خود دارد . تصویری که هر فرد از خودش در ذهن دارد .

[2]-Emile Durkheim

[3] -Self-concept